* صرف گیاهی بودن یک دارو، دلیل بر بیخطر بودن آن نیست. در این روند، محصولات دستساز در عطاریها بدون برچسب و مجوز ارایه میشوند.
* پوست، مو، چاقی، لاغری و حتی درمان اعتیاد باید از مسیر پزشکی مداوا شوند. بدن محل آزمون و خطا با محصولات خارج از نظام درمان نیست.
سازمان بهداشت جهانی تاکید دارد: اگر مشخصات دارو با برچسب نصب شده بر روی آن هماهنگی نداشته باشد، تقلبی محسوب میگردد. بر این اساس بسیاری از داروها در عطاریها چنین ویژگی دارند چرا که در برچسب عنوان دارو گیاهی است اما در آن مواد شیمیایی هم یافت میشود!
در شرایط موجود اقبال خوبی نسبت به مصرف داروهای گیاهی در کشورهای آسیایی از جمله ایران که طب مکمل را در پیش گرفتهاند، ایجاد شده با این حال داروهای تقلبی در بازار سیاه و از طریق مردم دست به دست میگردد و از همه مهمتر افرادی که تحت عنوان «دکتر علفی» فعالیت میکنند، مجوزی در زمینه طب سنتی ندارند.
عضو هیات علمی سازمان پزشکی قانونی با بیان این که صرف گیاهی بودن یک دارو دلیل بر بیضرر و بیخطر بودن آن نیست، خاطرنشان کرد: شورای عالی سلامت وزارت بهداشت تلاش دارد برای عطاریها مقررات اِعمال کند اما آنچه مهم است و مردم باید دقت نمایند این است که قبل از مصرف دارو با پزشک خود مشورت کنند.
مریم اخگری در پاسخ به این سوال که برخی داروها یا شربتهای گیاهی که در داروخانهها توزیع میشود، چگونه است؟ گفت: این گونه محصولات به دلیل این که تحت نظارت و با مجوز وزارت بهداشت تولید شده است، خطری برای مصرف ندارد اما اگر در عطاریها و دستساز باشند و بدون مجوز و برچسب ارایه گردند، نباید استفاده شوند.
وی افزود: یک دسته دیگر از داروهای گیاهی در عطاریها داروهای تقویت قوای جنسی است که مصرف آن برای افراد مسن که دارای مشکلات قلبی و عروقی هستند میتواند خطرناک باشد.
عضو هیات علمی سازمان پزشکی قانونی به داروهای چاقی و لاغری اشاره کرد و یادآور شد: در بررسی برخی مکملها مانند داروهای کاهش وزن آمده است که آنها حاوی «آمفتامین» هستند یا حتی در پودرهای گیاهی مثل آویشن و جعفری این ماده به کار رفته و میتواند کُشنده باشد. ضمن این که مصرف آمفتامین، بیخوابی، کاهش اشتها و اخلال در سیستم عصبی را به همراه دارد.
اخگری، در مورد داروهای فزاینده وزن هم هشدار داد و تصریح کرد: جوانانی که میخواهند توده بدنی داشته باشند به این داروها گرایش پیدا میکنند در حالی که مصرف آنها موجب افزایش آب در بدن میگردد و مصرفکننده احساس کاذب مییابد و البته عوارض محصول در طول زمان، خود را نشان میدهد.
وی در همین زمینه به مصرف کرمهای موضعی برای کاهش دردهای عضلانی اشاره کرد و اظهار داشت: این نوع محصولات دارای کورتون است و مصرف آنها، پوکی استخوان، زخم، افسردگی و دیابت به ارمغان میآورد. بر این اساس باید توجه داشت حتی در مصرف داروهای استاندارد توسط پزشک هم نکاتی مانند سن بیمار، جنس، داروهای مصرفی، بیماریهای زمینهای و تداخلات دارویی مورد توجه قرار میگیرد و متناسب با این ملاحظات برای بیمار، دارو تجویز میگردد.
***
بررسیهای دارویی نشان میدهد محصولاتی که از طریق شبکههای ماهوارهای و فضای مجازی تحت عنوان شفادهنده گیاهی تبلیغ میشود، دربرگیرنده عوارض خطرناک است و در موارد بسیار حاوی مواد مخدر میباشند.
عضو هیات علمی سازمان پزشکی قانونی در این باره، داروهای ترک اعتیاد را به عنوان نمونه مطرح کرد و گفت: این محصولات حاوی متادون و ترامادول هستند و از آنجا که عرضه داروهای مخدر، مجوزهای خاص میخواهد، تولیدکنندهها این داروها را در داخل کپسولهای دستساز میریزد که در موارد بسیار رضایت مصرفکننده را دربردارد و در عمل فرد معتاد نه تنها اعتیاد را ترک نمیکند بلکه وابستگی جدیدی برای او ایجاد میگردد و مشتری ثابت این عطاریهای بینام و نشان میشود.
اخگری با این هشدار که نباید داروی فرآوری شده مانند قرص، کپسول و ساشه تهیه کرد، ادامه داد: در مصرف همزمان داروهای گیاهی و شیمیایی ممکن است تداخل پیش بیاید و در افرادی که دارای فشارخون و دیابت هستند منجر به مسمومیت و بعضاً مرگ شود.
در این روند، مراکز تحقیقات طب سنتی هم تاکید دارند: در شبکههای ماهوارهای و فضای مجازی عدهای تحت عنوان متخصص طب سنتی به معرفی محصول میپردازند اما باید توجه داشت تنها افرادی که دارای تحصیلات دکترا در رشته داروسازی هستند، صلاحیت اظهارنظر در این موارد را دارند و نباید نقاط حساس بدن مانند پوست، مو و… را به محل آزمون و خطا با محصولات خارج از نظام درمان تبدیل کرد.
