* نیلوفر خلیلی/
سازمان جهانی بهداشت در جدیدترین طبقهبندی سنی، گروههای جمعیتی را به ترتیب زیر تقسیم کرد: جوان: 44-25، میانسال:60-44 سال، سالمند: 75-60 سال، سالخورده: 90-75 سال و کهنسال از 90 به بالا.
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین برای بررسی روند پیر شدن جامعه ایران، گفت و گویی انجام دادهاست با دکتر مژگان رضازاده، رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان، که در ادامه میخوانید:
در دسترس بودن شهرها برای سالمندان باید با جدیت دنبال شود.
* سازمان جهانی بهداشت، جمعیت پیر را در کشورها به سه دسته سالمند، سالخورده و کهنسال تقسیم کرده است. آیا ایران هم از این طبقهبندی پیروی خواهد کرد؟
– تصمیم سازمان جهانی بهداشت در موضوع تقسیمات سنی بر اساس یکسری شواهد علمی است لذا ممالکی که با این سازمان همکاری دارند بایستی از این تقسیمبندی تبعیت کنند.
* به نظر میرسد با روند پیر شدن جمعیت در ایران، زیرساختها تناسبی با این موضوع ندارند، چرا؟
– شتاب پیری در ایران را باید یونیک و منحصر به فرد دانست در واقع در هیچ جای جهان طی نیم قرن یک جامعه جوان تبدیل به جمعیت سالمند نمیشود به عبارت دیگر در بسیاری از کشورها این تغییر یک قرن به درازا میکشد بر این اساس بایستی از سالها قبل برنامهریزیهای لازم انجام میشد و اگر در شرایط موجود نتوانیم تغییرات جمعیتی را مدیریت کنیم در آینده نزدیک با بحران مواجه خواهیم شد.
* مطالعات صورت گرفته در مورد تغییرات جمعیتی دربرگیرنده چه موارد مهمی است؟
– نکته قابل توجه این که تغییرات جمعیتی، زنانه شدن سالمندی را در ایران مورد تاکید قرار میدهد، لذا موضوع زنان سالمند تنها بایستی مورد توجه قرار گیرد. در این روند، سال گذشته در استانهای داوطلب، فراخوانی به صورت آزمایشی انجام گرفت و طی آن 51 هزار زن سالمند تنها شناسایی شدند که در برنامه توانمندسازی قرار گرفتند، امسال هم طرح مذکور در استانهای دیگر به اجرا درمیآید تا هیچ زن سالمند تنهایی بیبهره از خدمات بهزیستی نباشند، از طرفی با صدور مجوز برای خانههای کوچک مقرر شده تا زنان سالمند تنها به صورت محدود در کنار هم و تحت نظارت مددکاران و روانشناسان باشند. البته این مهم در مورد مردان سالمند تنها نیز انجام خواهد شد.
ردیف جدید شغلی، تحت عنوان «مراقب سالمند» در دستور کار قرار گرفته است.
* خانههای کوچک همان سرای سالمندان است؟
– نخیر، سرای سالمندان موضوع دیگری است در واقع اقامت سالمندان تعریفهای متفاوتی مانند روزانه، شبانه، خدمات در منزل و… دارد.
دایر گردیدن رشتههای جدید تحصیلی در حوزه سالمندی در دانشگاهها
* مراقبت از سالمندان در منازل بعضا به پرستارانی سپرده میشود که تخصص لازم در این باره را ندارند، آیا برای تربیت نیروی متخصص اقدام شده است؟
– ردیف جدید شغلی تحت عنوان «مراقب سالمند» پیشبینی شده که محتوای آموزشی آن در حال تدوین است. ضمن این که مذاکراتی با دانشگاهها و انجمنهای علمی صورت گرفته تا رشتههای جدید تحصیلی در حوزه سالمندی دایر گردد. درحال حاضر هم مراکز مشاوره سالمندی به صورت محدود فعالیت خود را آغاز کردهاند.
سمت و سوی سالمندی در کشور زنانه است باید زنان سالخورده تنها را تحت پوشش قرار داد.
* ماجرای «بانک زمان» چیست؟
– این طرح جزو موضوعات برنامه هفتم توسعه است که آییننامه اجرایی آن آماده شده، لذا افرادی که به شکل داوطلبانه به سالمندان و افراد کمتوان خدمت میکنند میتوانند ارزش اقدامات خود را محاسبه و پسانداز نمایند.
* بسیاری از امکانات شهری پاسخگوی نیاز سالمندان نیستند برای نمونه: بالا رفتن از پلهای عابر پیاده بدون پله برقی، یا حضور در مراکز خرید، فروشگاهی و نمایشگاهی که ویلچر پیشبینی نکردهاند و موضوعات دیگر…؟
– در 16 استان دارای بیشترین جمعیت سالخورده ایجاد شهر دوستدار سالمند در حال انجام است که در آنها شورای استانی سالمندی با حضور استاندار برگزار میشود؛ مهمترین هدف در این برنامه، در دسترس بودن شهرها برای سالمندان است.
