* تورمی که مردم لمس میکنند با تورمی که به صورت رسمی اعلام میشود تفاوت دارد برای نمونه تنها گوشت مرغ در سال جاری ۲۰۰ درصد افزایش داشت.
* چشمشان را میبندند و مشکلات را انکار میکنند و زیر بار راهحلهایی که دلسوزان ارایه میدهند، نمیروند.
بانک جهانی در گزارشی به تحلیل ریسکهای اقتصادی ایران در سال ۱۴۰۲ پرداخت. در این گزارش با تاکید بر این که پایداری تورم بالا، قدرت خرید خانوارهای ایرانی را به میزان قابل ملاحظهای کاهش داده، آمده است: انتظارات تورمی، فشارهای ارزی و جبران کسری از طریق چاپ پول، تورم ایران در سال آینده را همچنان بالا نگه خواهد داشت و آن را به ۲/۴۴ درصد میرساند. بانک جهانی همچنین از تحریم به عنوان تهدید علیه اقتصاد جمهوری اسلامی یاد میکند و خاطرنشان میسازد: صورتحساب دستمزدهای بالا و تعدیل پرداختهای بازنشستگی و سایر پرداختها برای کاهش اثر تورم بالا کماکان فشار بیشتری بر کسری بودجه وارد خواهد ساخت. بر این اساس اگر تحریمها برداشته شود، چشمانداز رشد اقتصادی میتواند به طور قابل توجهی افزایش یابد. «سرمایه و ثروت» در گفتوگو با دکتر کامران ندری، استاد اقتصاد دانشگاه امام جعفر صادق(ع) به بررسی وضعیت اقتصادی کشور پرداخته است:
* آیا آن گونه که دولت میگوید، کشور تورم بالای ۶ ماه اول سال را پشت سر گذاشته است؟
– بانک مرکزی این را میگوید با این حال هنوز تورم بالای ۴۰ درصد است، اگر قرار باشد شرایط مردم به بدی نیمه اول سال ۱۴۰۱ سپری شود در آن صورت بایستی انتظار تورم ۶۰ تا ۷۰ درصد را داشت. در مورد گزارش بانک جهانی از اقتصاد ایران هم باید گفت پیشبینیها جنبه گمانهزنی دارد اما آنچه مسلم است سال آینده هم تورم ما قابل ملاحظه خواهد بود.
انتظارات تورمی، تداوم تحریم، مسایل نظام بانکی و… هنوز وجود دارد و راهکاری که دیده شده خلق پول است. اگر در سال ۱۴۰۲ اتفاقاتی نظیر تعدیل قیمت حاملهای انرژی هم روی دهد در آن صورت ما به پیشبینی بانک جهانی نزدیک میشویم.
* مردم تورم را با پوست و استخوانشان احساس میکنند اما دولت به گونهای گزارش عملکرد میدهد که انگار چنین چیزی وجود ندارد؟
– نرخ تورمی که دولت اعلام میکند ۴۰۰ قلم کالا یا بیشتر را دربرمیگیرد لذا متوسط قیمت کالاهایی که مردم بیشتر مصرف میکنند با کالاهایی که شاید اصلاً مصرف نکنند با هم لحاظ میشود. بنابراین تورمی که ما لمس میکنیم با تورمی که دولت درباره آن گزارش میدهد، متفاوت میشود. برای نمونه گوشت مرغ در سال جاری نزدیک به ۲۰۰ درصد افزایش قیمت داشت قطعاً این تورم از تورم ۴۰ درصدی که دولت اعلام میکند، خیلی بیشتر است، پس میبایست اینها از هم تفکیک شود که نمیشود.
* قیمت مسکن و اجارههای نجومی که مردم میپردازند هم به درستی اعلام نمیشود؟
– برای این که در آمار متوسط قیمت کل کشور لحاظ میگردد یعنی کمتر از آن چیزی که مردم در تهران و کلانشهرها گرفتار آن هستند، لذا میبینید که شفافیت وجود ندارد و آمار به سمت و سویی میرود که جنبه خوشبینانه داشته باشد و از سطح نگرانی در جامعه بکاهد.
* دولت با ارسال لایحه دوفوریتی به مجلس درصدد ترمیم حقوق کارمندان و بازنشستگان کشوری و لشکری برآمده است آیا با این گونه افزایشها، مشکلات مردم برطرف میشود؟
– نخیر، سطح رفاه عمومی مردم به خصوص حقوقبگیران در ۱۰ سال گذشته به شدت کاهش پیدا کرده است، لذا این جبرانها اگرچه لازم است اما نمیتواند رفاه مردم را بهبود بخشد، راهحل اصلی برداشتن موانع پیش روی رشد و توسعه اقتصاد کشور است که دشوار هم به نظر میرسد چون در مواردی جنبه سیاسی دارد مانند تحریم که رشد اقتصادی را به صورت قابل ملاحظهای کند کرده است و درآمد سرانه مردم را پایین آورده، اعتراضات اخیر نیز جزو عوامل بازدارنده بود مشکلات ساختاری نظیر محیط زیست و موضوعات مدیریتی هم برطرف نشده، البته یک عده از این آب گلآلود ماهی میگیرند و ثروتاندوزی میکنند.
* مقابله با فساد هم راضیکننده نیست و مردم از تبعیضهای موجود در جامعه رنج میبرند؟
– فساد دلایل سیاسی دارد چون نظام سیاسی در آن دخیل است و حاضر به تغییر نمیباشد.
* در واقع افرادی که به سمت تغییر نمیروند از شرایط موجود نفع میبرند؟
– همین طور است، چشمشان را میبندند و مشکلات را انکار میکنند و حتی زیر بار راهحلهایی که دلسوزان ارایه میدهند نمیروند، سالهاست که گفته میشود، تحریمها ضربه میزنند، نحوه تعیین مدیران سیاسی فسادانگیز است و… اما اصلاحی در کار نیست.
* سازمان دیدهبان شفافیت عدالت هم گفته که مبارزه با فساد در ایران با تعارف و رودربایستی همراه است؟
– بله، آنها که به قدرت نزدیکترند هم این گونه اظهارنظر میکنند!
