* حالا فشار به بازار رهن و اجاره میآید و بسیاری از مالکان تن به پذیرش نرخهای تکلیفی دولت نمیدهند.
* بسیاری از سوداگران که با آپارتمانهای بزرگ متراژ در بازار ملک و املاک قیمتسازی میکردند، با عرضه واحدهای خود سعی در گریز از ضرر و زیان دارند.
پس از ۸ ماه «حبس آماری» در حوزه ملک و املاک، مرکز آمار ایران اعلام کرد: متوسط قیمت مسکن در تهران به ۸۰ میلیون تومان رسیده و نسبت به شهریور ماه سال گذشته ۸۴ درصد رشد کرده است! در این میان نکته جالب توجه این که متوسط قیمت یک مترمربع مسکن در سال ۹۴ بالغ بر ۲/۴ میلیون تومان بوده و پس از ۸ سال حالا به ۸۰ میلیون تومان رسیده و ۲۰ برابر شده است!
اقتصاددانان در این با ره تأکید دارند: وقتی صحبت از مسکن متری ۸۰ میلیون تومان میشود معنی و مفهوم آن این است که قیمت دلاری ملک و املاک در اوج تاریخی یعنی بالاتر از ۱۵۵۰ دلار قرار دارد و بایستی به فکر متعادل ساختن آن بود. ضمن این که باید در نظر داشت حالا، حالاها اقتصاد درگیر رکود خواهد بود.
از طرفی کمیسیون عمران مجلس بر این باور است که در شرایط موجود حداقل ۴ میلیون متقاضی واقعی مسکن در کشور وجود دارد و سالانه حدود ۷۵۰ هزار نفر هم به این تعداد اضافه میشوند. انباشت این حجم از تقاضا در بازار ملک و املاک موجب شده اجاره بها همچنان روند صعودی داشته باشد و رکود سنگین حاکم بر ساختوساز بر گرانی آن دامن بزند. در این میان دولت، امسال هم در ادامه سیاست دستوری خود خاطرنشان ساخت: سقف افزایش اجاره بهای سالانه مسکن در پایتخت نباید بیشتر از ۲۵ درصد و در سایر شهرها بیش از ۲۰ درصد قیمت سال گذشته باشد. با این حال کمتر مالکی حاضر به پذیرش نرخهای تکلیفی دولتمردان شده است!
«سرمایه و ثروت» در گفتوگو با کیانوش گودرزی، رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران به بررسی بازار مسکن در نیمه دوم سال جاری پرداخته است:
* دلیل رکود در بازار ملک و املاک چیست، ظاهراً خرید و فروش چندانی صورت نمیگیرد؟
– در درجه اول باید گفت که مردم قدرت خرید ندارند، ثانیاً به شرکتهای عمران و برخی مجموعههای بزرگ انبوهساز هم فشار آمده تا پروژههای نیمه تمام خود را به اتمام برسانند و واحدهای خالی خود را به بازار عرضه کنند.
* بررسیهای ما نشان میدهد بسیاری از سازندگان، دیگر تمایلی برای ساخت و ساز ندارند و میگویند بازار مسکن، دیگر عرصه مناسبی برای سرمایهگذاری نیست؟
– بله، با این حال وزارت راه و شهرسازی و سایر دستگاهها سعی دارند با تسهیلگری انبوهسازان خُرد و کلان را به ساخت و ساز تشویق کنند. ضمن این که تمرکز بیشتر بر روی پروژههای نیمه تمام است.
* موضوع مهاجرت سازندگان ایرانی به کشورهای همسایه چقدر صحت دارد؟
– در سالهای گذشته تعدادی به کشورهایی نظیر گرجستان مهاجرت کردند که به دلیل مهیا نبودن شرایط با ضرر به ایران برگشتند. در شرایط موجود هم با تورم بالا در ترکیه رغبت به سرمایهگذاری در این کشور کم شده است. من معتقدم انبوهسازان در ایران بهتر میتوانند فعالیت داشته باشند.
* ظاهراً با قیمت نجومی زمین و مصالح ساختمانی که با نرخ دلار نوسان پیدا میکند، ساخت و ساز هم مقرون به صرفه نیست؟
– این حرف درستی است. بررسیها نشان میدهد که طبقه حقوقبگیر برای خرید یک واحد مسکونی باید ۱۵۰ سال انتظار بکشد. وقتی ساخت و ساز در کار نباشد فشار به بازار رهن و اجاره میآید.
* گفته میشود گروهی از فروشندگان واحدهای بزرگ متراژ، خریداران سرمایهای سالهای گذشته هستند که اکنون با مشاهده رکود در بازار مسکن، دیگر انگیزه سابق را برای نگهداری ملک خود ندارند و به همین علت عرضه آپارتمانهای بالای ۱۰۰ متر در اغلب مناطق بازار مسکن پایتخت، غالب شده است؟
– این یک واقعیت است که آپارتمانهای بزرگ دارای مشتریان کمی است چون تعداد خاصی میتوانند آنها را خریداری کنند، برای همین هم افت قیمت دارند. شاید این روند کمک کند تا نگاه سرمایهای در بازار ملک و املاک تبدیل به تقاضای مصرفی شود. بر این اساس در حال حاضر واحدهای زیر ۷۰ متر بیشتر مورد توجه هستند هرچند که داشتن خانه بزرگ و مناسب حق همه است.
* موضوعاتی چون پشتبامخوابی، اجاره کانکس، آپارتمانهای اشتراکی و… را تایید میکنید؟
– من باید براساس آمار سخن بگویم. در کشور حدود ۲۵۰ هزار مشاور املاک وجود دارد، اما قراردادی با موضوعاتی که شما به آن اشاره کردید ثبت نشده است. با این حال من منکر این نیستم که باید طبقه ضعیف و محروم جامعه به لحاظ اسکان از شرایط مطلوبی برخوردار باشند.
* وزارت راه و شهرسازی با راهاندازی سامانه املاک و مستغلات از مردم خواست تا معاملات خود در حوزه مسکن را بدون مراجعه به مشاوران املاک به سامان برسانند، نظرتان در این باره چیست؟
– من نمیتوانم با این روش موافق باشم اما به دلیل همراهی با سیاستهای دولت، اعتراض نکردیم. به اعتقاد من دستگاه اجرایی کشور باید حامی مشاغل باشد نه این که کسب و کار آنها را خراب کند. ضمن این که بسیاری از مردم در انجام معامله در این سامانه با مشکل مواجه بودند.
* اتحادیه برای مقابله با واحدهای غیرمجاز مشاور املاک چه کرده است؟
– ما از اول سال جاری حدود هزار و ۵۰۰ واحد بدون پروانه را شناسایی و به اداره اماکن معرفی کردیم چرا که معتقدیم باید به صورت قانونمند فعالیت داشت. با این حال استفاده از گشتهای شناسایی و بگیر و ببند گرفتار شدن در دور باطل میباشد و راهگشا نیست چرا که با استفاده از تمهیداتی میتوان مانع دسترسی واحدهای غیرمجاز به سامانه و استفاده از کد رهگیری شد. در این روند هم نرخ کمیسیون مشاوران املاک مشخص شده و در سامانه قرار گرفته است و مردم با آگاهی از آن به نرخهای غیرواقعی تن نخواهند داد.
* کامیاب بهرودی
