* عبدالله خلیلی
روابط عمومی جشنواره بینالمللی فیلم فجر اعلام کرد: امسال ۷۵ فیلم متقاضی حضور در بخش سودای سیمرغ شدهاند، بر این اساس هیات انتخاب مسابقه بخش ملی تا ۱۵ دی ماه، اسامی فیلمهای منتخب را برای حضور در جشنواره چهل و یکم اعلام خواهد کرد.
«سرمایه و ثروت» درباره جشنواره فیلم فجر و شرایط امروز سینمای کشور با سیدجمال ساداتیان به گفتوگو نشسته است. او به عنوان تهیهکننده آثاری چون متری شش و نیم، جامهدران، برف روی کاجها، به رنگ ارغوان و… را در رزومه خود دارد:
* این روزها بیشتر فیلمها در سینماها برای صندلیهای خالی به نمایش درمیآید با این حال چرا کارگردانان و تهیهکنندهها به تولید آثار سینمایی میپردازند؟
– قرار نیست که شرایط بحرانی کشور همیشه تداوم داشته باشد، لذا سینما باید برای ماههای آینده پاسخگوی مخاطبان و علاقهمندان خود باشد کما این که در روزهای کرونایی کشور هم کار تولید متوقف نشد. البته این را هم باید گفت که این روزها اهالی سینما و پلتفرمها با دشواری امور را پیش میبرند.
* از فیلمهایی که سال گذشته در جشنواره چهلم فجر به نمایش درآمدند، آثار بسیاری هنوز فرصت اکران نیافتهاند، تکلیف آنها چه میشود؟
– در سینمای امریکا هم با این که سالی ۸۰۰ تا ۹۰۰ فیلم تولید میشود در مجموع ۳۰ تا ۴۰ اثر قابلیت پخش جهانی پیدا میکنند و خیلی از فیلمها رنگ پرده را نمیبینند ما هم از این قانون مستثنی نیستیم لذا اگر در کشور سالی ۸۰ تا ۹۰ فیلم ساخته شود چیزی در حدود ۱۰ تا ۱۵ اثر بتوانند در رونق گیشه موثر باشند.
* ظاهراً تیزرهای تلویزیونی هم نتوانسته کمکی به فیلمها بکند!
– وقتی حال مردم خوب نیست و حوصله سینما رفتن ندارند قطعاً تیزر تلویزیونی و بیلبورد شهری هم جواب نمیدهد.
* قطعاً پس از اعتراضات اخیر، مطالبات مردم و مسایل زنان، سهم بیشتری در آثار سینمایی خواهد داشت.
* بعد از اعتراضات اخیری که در کشور روی داد آیا سمت و سوی فیلمهای سینمایی هم تغییر خواهد یافت و مطالبات مردم در هنر هفتم پررنگتر میشود؟
– در تاریخ ۴۰ ساله انقلاب، فیلمهایی بیشتر مورد توجه افکار عمومی قرار گرفتهاند که دربرگیرنده نقد اجتماعی بودهاند. به عبارت دیگر سینما میتواند ابزاری برای بیان مطالبات مردم باشد لذا باید مسوولان سینمایی کشور اجازه دهند تا مطالبهگری مردم در فیلمها پررنگتر شود تا آثار سینمایی هم بتوانند ارتباط بیشتری با مخاطب برقرار کنند.
* موضوع دیگری که میتواند از این به بعد در سینما سهم بیشتری به خود اختصاص دهد مسایل زنان کشور است، در این باره چه نظری دارید؟
– باید بپذیریم که حاکمیت کشور در اختیار روحانیت است و آنان دغدغههای خاص خود را دارند، جدای از روحانیت هم کسانی هستند که در مسایل دینی و اجتماعی مواضع تند اتخاذ میکنند که این افراد باید موضع خود را تعدیل نمایند. البته در سینما هم کسی قصد تابوشکنی ندارد. اگر منظورتان از سوالی که مطرح کردید حجاب است، در شرایط موجود نمیتوان درباره آن صحبت کرد. با این حال جامعه ما پر از حادثههای اجتماعی است که میتوان براساس آنها فیلمهای جذاب ساخت.
* نخیر، منظور من حجاب نبود. بحث بر سر رفتارهایی است که با زنان صورت میگیرد مانند آنچه در ماجرای گشت ارشاد رخ داد و پیامدهای خسارتبار داشت!
– قطعاً از این به بعد در سینمای ایران به حقوق اجتماعی خانمها پررنگتر پرداخته خواهد شد. با این حال آثاری هم بودهاند که در این زمینه تولید شدهاند و مورد بیمهری وزارت ارشاد قرار گرفته است.
* جشنواره فیلم فجر امسال را چگونه میبینید؟
– با تعداد فیلمی که ساخته شده به نظر نمیرسد جشنواره امسال پررونق باشد البته دولت تلاش میکند تا جشنواره جذابی را تدارک ببیند. با این حال باید دید از ۷۵ فیلم ارایه شده برای بخش سودای سیمرغ چه تعداد موفق خواهند بود.
* شما سینمادار هم هستید، وضعیت سینماها چگونه است؟
– به شدت فاجعهآمیز! درآمد روزانه ما به زحمت تکاپوی هزینههای جاری و مخارج پرسنل را میدهد. در این میان هم هیچ گونه حمایتی صورت نمیگیرد.
* در سینمای امریکا هم بسیاری از فیلمهای تولیدی رنگ پرده را نمیبینند و از ۸۰۰، ۹۰۰ فیلمی که در سال ساخته میشود تنها ۳۰ تا ۴۰ اثر قابلیت پخش جهانی پیدا میکنند.
* چرا تغییر کاربری نمیدهید و مرکز تجاری نمیسازید؟
– برای این که ما امروز را نمیبینیم و امیدواریم روزی همه چیز عادی شود و سینما رفتن مردم به روال گذشته برگردد.
* ولی سینماها یکی پس از دیگری تعطیل می شوند و فقط پردیسها که عمدتاً در مالها هستند به فعالیت ادامه میدهند؟
– به هر حال دولت وظیفه دارد برای پر کردن اوقات فراغت مردم برنامه داشته باشد که سینما یکی از آنهاست قطعاً اگر در زمینه تفریح جامعه به درستی عمل نشود در آن صورت باید به فکر هزینه کردن برای آسیبهای اجتماعی باشیم.
هنر، کارکرد مثبت دارد و باید در آن سرمایهگذاری کرد. شما دیدید که در اوج کرونا فیلمی بالای ۶۰ میلیارد تومان فروخت، لذا اگر فیلمی تنها با ۳ درصد مردم جامعه ارتباط برقرار کند یعنی ۳ میلیون نفر به دیدن آن خواهند آمد که عایدی آن با بلیط ۳۰ هزار تومان میشود ۹۰ میلیارد تومان،از این رهگذر اقتصاد هنر هم رونق مییابد.
* از تازهترین اثرتان در سینما بگویید.
– آخرین فیلمنامهای که به وزارت ارشاد ارایه کردم درباره یک موضوع اجتماعی بود که رد شد. وقتی کارم را تایید نمیکنند، دلیلی هم برای ساختن فیلم ندارم.
