بررسیهای پلیسی تاکید دارد: ۲۵ درصد جرایم کشور در تهران رخ میدهد. بر این اساس روزانه ۳ هزار پرونده قضایی در پایتخت تشکیل میشود. اطلاعات ورودی سامانه ۱۱۰ هم نشان میدهد بیشترین جرایم در تهران نزاع، سرقت و مواد مخدر است. در این روند نیز پرخطرترین افراد پایتخت در رده سنی ۱۸ تا ۲۵ سال قرار دارند که عمدتاً جذب باندهای خطرناک و شرور میشوند. در این میان آمارهای ستاد مبارزه با مواد مخدر گویای آن است که تهران ۳۰۰ هزار معتاد دارد که ۲۱ هزار نفر آنان متجاهر به شمار میروند.
* دکتر قرایی مقدم: تهران شهر گمنامی و بینامی است که خلافکاران را در خود پنهان میسازد و مهاجرانی که به آن میآیند، ترس از شناخته شدن ندارند.
* جوانان خلافکار برای رسیدن به زندگی هم سطح همسالان مرفهشان باندهای گانگستر تشکیل میدهند و دست به سرقت و شرارت میزنند.
از اقدامات اخیر پلیس، ساماندهی اتباع غیرمجاز و جمعآوری کودکان کار است، لذا شرکتها و پیمانکاران باید هرچه سریعتر با کارکنان خارجی غیرمجاز تسویه کنند تا زمینه طرد آنان از کشور فراهم گردد. ضمن این که ۸۲ درصد کودکان کار از اتباع بیگانه هستند که به دلیل اقامت غیرقانونی خانوادههایشان دست به تکدیگری میزنند. همه اینها در حالیست که در دنیا برای هر ۱۰۰ هزار نفر به طور میانگین ۵ پلیس وجود دارد اما در کشور ما این نسبت ۵/۲ نفر است لذا برای مجرمینی که بیش از ۱۰ بار مرتکب جرم شدهاند از پابند الکترونیکی استفاده میشود که در جامعه رها نباشند. پایگاه خبری «سرمایه و ثروت آنلاین» در گفتوگو با دکتر امانالله قرایی مقدم، استاد دانشگاه و آسیبشناس اجتماعی، علل جرمخیزی تهران را مورد بحث و بررسی قرار داده است:
* دلیل این همه جرم و خلاف در تهران چیست؟
– امریکاییها، مکتبی به نام شیکاگو دارند که میگوید جرم نیاز به محیطی دارد که در آن گمنام بود. بر این اساس باید گفت تهران شهر گمنامی و بینامی است که خلافکاران را در پنهان میسازد و مهاجرانی که به آن میآیند ترس از شناخته شدن دارند چون میدانند کسی به کسی نیست! در این روند حتی میتوان پایتخت را از نظر جرم، منطقهبندی کرد مانند اطراف راهآهن، میدان شوش، گود عربها، افسریه، خاک سفید و… که عدم تجانس فرهنگی، حاشیهنشینی و فقر و گرسنگی موجب بروز خلاف میشود. البته نقاطی مانند خیابان ایران، چهارراه آبسردار و … در منطقه ۱۲ هست که در آنها از جرم و آسیب اجتماعی خبری نیست چون تجانس فرهنگی وجود دارد و اعتقادات و باورهای مذهبی قوی است.
* رشد آمار سرقت برای چیست؟
– نزاع، سرقت، مواد مخدر و حتی قتل و جنایت هم ریشه در عدم تجانس فرهنگی دارند ضمن این که در ایران و به خصوص تهران، نیروهای برانگیزاننده آسیبهای اجتماعی بر نیروهای بازدارنده برتری دارد. بد نیست بدانید، باندهای سرقت در تهران و شهرستان، پایتخت را بین خودشان منطقهبندی کردهاند و از استانهای مختلف شب برای دزدی به تهران میآیند و صبح برمیگردند. در این میان، حاشیهنشینها برعکس عمل میکنند. یعنی صبح میآیند و شب بازمیگردند.
* چرا گروههای سنی ۱۸ تا ۲۵ سال در تهران پرخطر به شمار میروند؟
– دانشگاه هاروارد امریکا تحقیقی بر روی ۳۷۵ جوان انجام داده که در آن مشخص شده، تاثیر گروه همسالان از اثربخشی خانواده بیشتر است. در واقع جوانان خلافکار برای این که خود را در سطح همسالان مرفهشان قرار دهند باندهای گانگستر تشکیل میدهند.
* با اتباع غیرمجاز بیگانه چه باید کرد؟
– باید طرد شوند، چون تجانس فرهنگی ندارند و از شناخته شدن نمیترسند. لذا میتوانند دست به هر کاری بزنند، ظاهراً در شرق کشور هم برای جلوگیری از ورود غیرقانونی آنها در حال دیوارکشی هستند.
* در حال حاضر، پلیس برای کنترل مجرمان، به آنها پابند میزند. اقدامات نیروی انتظامی را چگونه ارزیابی میکنید؟
– آبوهوای اجتماعی در ایران و به خصوص تهران، مساعد جرم است. خیلیها در این شرایط بد اقتصادی میخواهند زندگی خوب داشته باشند و سری در سرها دربیاورند، چون این تصور را دارند که مردم آنها را با خانه، اتومبیل، لباس و… لوکس قضاوت میکنند. بنابراین از خلاف و جرم ابایی ندارند. در این میان هم، کسانی که باید اقتصاد، مسکن و آرامش روحی و روانی جامعه، درآمد و… مردم را ساماندهی کنند در خوابند و پلیس را در هر موقعیتی جلو میاندازند. بر این اساس باید گفت تهران، پایتخت ایران به آشوبکده تبدیل شده است.
* عبدالله خلیلی
