* چینیها به دنبال خرید باشگاه در لیگهای معتبر دنیا هستند، عربستان هم علاوه بر مالکیت تیم نیوکاسل در پی میزبانی جام جهانی است.
* خصوصیسازی در فوتبال ایران امری کاملاً محال است، چرا که قوانین بالادستی اجازه چنین کاری را نمیدهد.
روزنامه «فایننشال تایمز» اعلام کرد: «جم نجفی» چهره شناخته شده «وال استریت» در ماههای گذشته تلاش خود را برای خرید باشگاه «تاتنهام» انگلیس آغاز کرده است.(۱)
این میلیاردر ایرانی و امریکایی که ۶۰ سال سن دارد در رشته اقتصاد بازرگانی در دانشگاه هاروارد تحصیل کرده و در حال حاضر بیش از ۱۰ شرکت با رویکردهای تجاری و محیط زیستی را اداره میکند. او همچنین در عرصه مدیریت ورزش در بالاترین سطح امریکا قرار دارد و یکی از مالکان اصلی باشگاه «فونیکس سانز» از تیمهای برتر در رقابتهای NBA به شمار میرود. وب سایت نشریه «دیلی میل» نیز در گزارشی تأکید کرده است که هواداران «تاتنهام» از این تغییر مالکیت، استقبال کردهاند چرا که آنها سالهاست که طعم قهرمانی را در لیگ جزیره نچشیدهاند. روزنامه گاردین هم عنوان کرده که پیشنهاد اولیه برای خرید باشگاه لندنی «تاتنهام» حدود ۳ میلیارد و ۱۰۰ میلیون پوند است.
در ادامه به نقل از نشریه «سرمایه و ثروت» گفتوگویی با مجید جلالی، مربی فوتبال در مورد ورود میلیاردرها به مستطیل سبز و ثروتآفرینی آنان در این عرصه می خوانیم:
* میلیاردرها از ورود به عرصه ورزش به خصوص فوتبال چه هدفی را دنبال میکنند؟
– در کشورهایی نظیر انگلیس که باشگاهداری دارای قواعد خاصی است، ورود به عرصه ورزش علاوه بر جنبه اقتصادی، پرستیژ هم میآورد. بر این اساس، برخی از میلیاردرها علاقهمند هستند تا با سرمایهگذاری در رشتههایی مانند فوتبال ثروتآفرینی کنند.
* منابع درآمدی در فوتبال چیست؟
– حق پخش تلویزیونی، کپیرایت که از فروش پیراهن بازیکنان و موارد دیگر حاصل میشود، تبلیغات و ترانسفر بازیکن که شامل پرورش و فروش فوتبالیستهاست.
* اما برخی در این عرصه موفق نبودهاند!
– بله، مانند خانواده گلیزر که امریکایی هستند و منچستر یونایتد را اداره میکردند و در نهایت مجبور شدند این تیم را به قطریها بفروشند، سرمایهگذاری در فوتبال علاوه بر پول به مدیریت تخصصی هم نیاز دارد.
* بله، اما قطریها هم در پاریسن ژرمن و منچستر سیتی با مشکلاتی مواجه بودهاند؟
– آنها در پاریس با وجود هزینههای بسیاری که تقبل کردند به اهدافشان نرسیدند. در منچستر سیتی هم به دلیل این که شفافیت مالی نداشتهاند در خطر محرومیت قرار گرفتهاند.
* حالا عربستانیها دارند بخت خود را در این زمینه آزمایش میکنند!
– در شرایط موجود، دنیا فوتبال را به عنوان قدرت نرم میشناسد، براین اساس سیاستمداران هم در آن ورود کردهاند، حتما میدانید که چینیها دنبال این هستند که در لیگهای معتبر جهان باشگاه بخرند یا در حال احداث استادیوم در کشورهای افریقایی میباشند، عربستان هم بعد از خرید تیم نیوکاسل سرمایهگذاری عظیمی را در فوتبال انجام داده و علاوه بر خرید بازیکنانی مانند رونالدو در پی کسب میزبانی جام جهانی است.
* در فوتبال ایران اما سرمایهگذاری در این رشته بازخورد ندارد و بسیاری از هواداران استقلال و پرسپولیس که سهام این دو باشگاه را خریداری کردهاند پشیمانند!
– خصوصیسازی در فوتبال ایران، امری کاملاً محال است چرا که قوانین بالادستی اجازه چنین کاری را نمیدهد.
* پس فوتبال ما از پوسته دولتی نمیتواند خارج شود؟
– به چند دلیل؛ اول این که فوتبال در اختیار فوتبال نیست و در مملکت ما قادر به تأمین هزینههای خود نمیباشد، مثلاً وقتی میگوییم حق پخش تلویزیونی متوجه میشویم که این پول هرگز به فوتبال نمیرسد. در زمینه کپی رایت و تبلیغات هم وضعیت کاملاً روشن است و چند شرکت خاص تبلیغات را در انحصار دارند.
* تغییر دولتها هم جابه جایی مدیران باشگاهها را در پی دارد؟
– بله، وقتی دولت جدیدی بر سر کار میآید به فاصله یک سال تمام مدیران باشگاههای فوتبال در کشور تغییر میکنند در حالی که برخی از این باشگاهها خصوصی هستند! بر این اساس به هیچ وجه نمیتوان در ایران فوتبال را خصوصیسازی کرد.
* پس چرا برخی افراد و شرکتها پولشان را در این رشته ، سرمایهگذاری میکنند؟
– آنها میدانند که پولشان برنمیگردد. با این حال به دنبال برخی رانتها هستند. حال ممکن است قوانینی هم تدوین شود که این افراد بتوانند مالیاتهای خود را در عرصه ورزش هزینه کنند.
* پینویس:
(۱) جم نجفی، سرمایهدار ایرانی و امریکایی پیش از این هم تلاش داشته تا شرکتی را با بیش از ۱۳۰ نشریه مکتوب و آنلاین خریداری کند که از جمله آنها Time، Life و People است.
عبدالله خلیلی
