* کامیاب بهرودی/
بررسیهای میدانی حکایت از شرایط نگرانکننده در منابع آبی کشور دارد. در حال حاضر 43 درصد ظرفیت سدها پر و 57 درصد آنها خالی است.
بر این اساس از ابتدای سال آبی جاری تاکنون تنها 23 میلیارد متر مکعب آب وارد سدها شده رقمی که نسبت به سال گذشته کاهش 42 درصدی دارد.
از سوی دیگر 10 سد بزرگ تامینکننده آب شرب و کشاورزی کمتر از 20 درصد ظرفیت خود را در اختیار دارند. در این روند، کارشناسان میگویند: تهران، فقیرترین استان کشور از نظر سرانه منابع تجدیدپذیر آب است و امسال فقط نیمی از میانگین بارش را دریافت کرده، در این میان هم، ضعف در مدیریت منابع آب و بهرهبرداری بیش از حد از منابع زیرزمینی شرایط را پیچیدهتر کرده است.
پایگاه خبری سرمایه و ثروت آنلاین گفتوگویی انجام داده با دکتر محسن موسوی خوانساری، صاحب نظر در تاسیسات آبی که طی آن هزار راه نرفته در تامین آب به خصوص در پایتخت را بررسی کرده است. در ادامه خواهیدخواند:
* تهران، فقیرترین استان کشور از نظر سرانه آب است و تاب این همه جمعیت را ندارد.
* شرایط آبی در تهران چگونه است؟
– مصرف آب در پایتخت، روزانه بین 3 تا 5/3 میلیارد متر مکعب است که سهم هر تهرانی 220 لیتر برآورد میشود. از این مقدار 60 درصد منبع تامین آب سفرههای زیرزمینی و 40 درصد هم از آبهای سطحی میباشد. بر این اساس تا فصل بارشها یعنی 15 آذرماه سال جاری باید برای تهران، آب فراهم کرد.
* دکتر موسوی خوانساری: حجم سدهای طالقان و کرج 15 درصد گزارش شده که از نظر سطح مفید در شرایط حداقلی هستند.
* سدها در این زمینه پاسخگو هستند؟
– امیدمان را به سدهای لتیان و ماملو از دست دادهایم چون ذخیره ندارند. لذا بیشترین نگاهمان به سدهای طالقان و کرج است. حجم این دو سد هم 15 درصد گزارش شده که از نظر سطح مفید در شرایط حداقلی میباشند لذا باید تا نیمه آذر 20 درصد صرفهجویی را در دستور کار قرار داد.
همچنان به سخاوت آسمان دل بستهایم: حسرت آب در میان هزار راه نرفته
* اگر قرار بر جیرهبندی نباشد، در آن صورت چه باید کرد؟
– برنامه سازمان آب و فاضلاب در حال حاضر کاهش فشار آب است که از این طریق بتوانند کسری را جبران کنند.
سمت کاشت درختان کمآببر در پارکها بروند و اگر هم آبیاری دارند در روز و گرما این کار را انجام ندهند.
* ظاهرا کار به تعطیلی سرویسهای بهداشتی در سطح شهر هم کشیده شده است.
– عمده سرویسهای بهداشتی در پارکها قرار دارند و همان آبی را مصرف میکنند که سایر مصارف بوستانها از آنها تامین میگردد. در این میان، فوارهها باز است و مصرف بیرویه دارند. ضمن این که شهرداری باید در ماههای شهریور و مهر آبیاری را قطع کند تا به تامین منابع آبهای زیرزمینی کمک کند.
* مصرف آب شهرداری چقدر است؟
– 250 میلیون متر مکعب؛ که کمکم باید به سمت کاشت درختان کمآببر در پارکها بروند و اگر هم آبیاری دارند در روز و گرما این کار را انجام ندهند.
در افق 20 تا 30 سال باید صنایع به سواحل انتقال یابند و الگوی زندگیمان، اقتصاد دریامحور شود.
* تجمع این همه صنایع و جمعیت در فلات مرکزی را چگونه ارزیابی میکنید؟
– اینها اشتباهاتی است که در گذشته صورت گرفته، وقتی صنایع را در فلات مرکزی مستقر میکنند منجر به افزایش جمعیت میشود و در حال حاضر، توان اکولوژی تهران به حداقل ممکن رسیده است. بنابراین در افق 20 تا 30 سال باید صنایع به سواحل انتقال یابند و الگوی زندگیمان، اقتصاد دریامحور شود.
* میزان جمعیت ساکن در فلات مرکزی چقدر است؟
– تا 80 درصد جمعیت ایران در استانهای تهران، اصفهان، قزوین، همدان، سمنان، قم، شیراز و… ساکن هستند!
* کشاورزی از فضای باز باید به سمت گلخانهها هدایت شود.
* در مورد آب کشاورزی چه باید کرد؟
– کشاورزی در فضای باز باید کمکم کنار گذاشته شود و در اموری مانند صیفیجات باید سمت گلخانهها برویم. در سند امنیت غذایی آمده که سطح گلخانهها در کشور باید 5 برابر شود. یعنی از 30 هزار هکتار میبایست به 150 هزار هکتار برسد. در این میان شرایط گندم، جو و… به عنوان محصولات استراتژیک متفاوت است.
* تفاوت مصرف آب در گلخانه و فضای باز چگونه است؟
– مصرف آب در گلخانه تا یک دهم فضای باز است.
* آب به کشاورزان چگونه تعلق میگیرد؟
– تحویل آب به کشاورز باید به صورت حجمی باشد تا بتواند برنامهریزی کند. البته اکنون سهمیهای در کار نیست اما باتوجه به شرایط، آنها به سمت کشت محصولات کمآببر رفتهاند.
نبود زیرساختها و افزایش سرانه مصرف و رشد جمعیت چرخه توازن مصرف ومنابع آب را برهم زدهاست.
یادآور میشود دکتر مهدی جعفری، مدیرعامل شرکت «سرو آب انرژی» درگفتوگویی اختصاصی با خبرنگار ما سال گذشته در خصوص پاسخ به این سوال که چرا در 45 سال اخیر شبکه آب شرب از آب غیر شرب جدا نشد تا مردم از آب آشامیدنی برای حمام، توالت، آبیاری، فضای سبز و … استفاده نکنند، تاکیدکردهبود: ظاهراً زیرساختها فراهم نبوده است از طرفی وقتی سال به سال؛ افزایش سرانه مصرف و رشد جمعیت مواجه میشویم با بالا رفتن تقاضا چرخه به هم میخورد و بحران آب به وجود میآید که در کشور ما به تنش آبی رسیده است.
انتهای پیام
